• (727) 272 74 11
  • info@litart.kz

    Книги

     

     

    Искусство казахов зарубежья: изобразительное, декоративно-прикладное и театральное искусство. 2-книга. Научная монография.  - Алматы: Evo Press, 2014. - 528 с.

    В коллективной монографии исследован богатейший и многообразный комплекс изобразительного, декоративно-прикладного, музыкального и театрального искусства казахов дальнего и ближнего зарубежья в широком историко-культурном и социальном аспектах. Самобытная культура каза­хов Монголии, Китая, России и Узбекистана изучена путем выявления памятников искусства, сохранившихся театральных традиций и уникальных фольклорных танцев казахов, хронологизации и систематизации этого обширного материала, в искусствоведческом осмыслении открытых раритетов, а также в анализе современного состояния культуры Казахстана, как единого многогранного феномена.

     

     

    Шетел қазақтарының өнері: музыка мәдениеті. 1-кітап. Ұжымдық монография. - Алматы: Қазақ университеті, 2014. - 424 б.

    Монографияда Ресей, Өзбекстан, Моңғолия, Қытай мемлекеттеріндегі қазақтардың музыка мәдениеті ғылыми-теориялық тұрғыдан қарастырылады. Тарауларда мамандардың бұрын-соңды музыкатану саласында арнайы, кешенді зерттеу нысанына алынбаған, яғни ғылыми экспедицияларда өздері жазып алған, жүйелеп нотаға түсірген тың материалдары алғаш рет зерттеу нысанына алынып отыр. Сонымен қатар алыс және жақын шетелдегі қандастарымыздың бүгінгі өнері, Мәскеу, Санкт-Петербург қалаларындағы қазақ композиторлары мен АҚШ-тағы кәсіби орындаушылар мен музыкатанушылар шығармашылықтарына да назар аударылады.

     

     

     

     

     

     

    КЛАССИЧЕСКИЕ ИССЛЕДОВАНИЯ

    Изданы 34 томов многотомной серии «Классические исследования», подготовленных Институтом литературы и искусства имени М.О.Ауэзова Комитета науки Министерства образования и науки РК. Серия издается в рамках Государственной целевой программы «Ғылыми қазына» («Научное наследие»).

    В 2011 году Высшей научно-технической комиссией при Правительстве Республики Казахстан утверждена целевая программа «Ғылыми қазына» на 2012-2014 гг. Основная цель этой серии – издать серию классических  фундаментальных научно-исследовательских трудов в области казахской фольклористики, литературоведения и искусствоведения с научными комментариями. 

    Ранее изданные, являющиеся библиографической редкостью, научные труды по казахской  фольклористике, литературоведению и искусствоведению сейчас востребованы среди исследователей, студентов, магистрантов, PhDдокторантов.  Так как научные размышления, выводы, достижения старшего поколения не вошли в современные учебники может прерваться преемственность научной мысли. В связи с этим, Институт литературы и искусства имени М.О.Ауэзова, учитывая потребности молодых ученых и будущих исследователей, предпринял издание классических трудов, изданных в ХІХ-ХХвв., но не утративших своей значимости и сегодня. На современном этапе важным является ориентация на научные исследования духовного наследия Казахстана, проводимые по-новому, с учетом развития общества в условиях суверенного государства.   

    В 1-й том вошли выступления, доклады, статьи казахских писателей Габита Мусрепова и Габидена Мустафина, написанные в разные годы. В творческом наследии двух ярких представителей казахской литературы особое место занимают не только художественные творения, но и статьи, посвященные насущным проблемам развития национальной литературы. Литературно-критические статьи, вошедшие в данный том, затрагивают самые актуальные вопросы того времени и считаются литературной летописью прошлых лет. Это статьи о развитии отдельных литературных родов или жанров, литературные портреты некоторых мастеров слова. Также в том вошли труды, где осуществляется обширный критический обзор литературы определенного периода.   

    Во 2-й том вошла книга академика Ахмета Жубанова «Жизнь и творчество казахских композиторов», написанная в 1942 году  о  выдающихся казахских кюйши и композиторах, чьими песнями и кюями одухотворялась Великая степь. За этот труд ему без защиты диссертации была присуждена ученая степень доктора искусствоведения. В  книге встречаются интересные факты из жизни казахского народа, а также редкие сведения о талантливых народных композиторах. 

    В 3-й том вошли труды ученых И.Жансугурова, З.Ахметова, А.Маргулана, С.Каскабасова, О.Нурмагамбетовой, К.Мухамедханова, Р.Сыздыковой, М.Гумаровой, Ш.Ахметова, М.Жармухамедова, Б.Азибаевой, К.Сыдиыкова, У.Субханбердиной, в которых рассматриваются актуальные проблемы текстологии и пути их решения.  В них всесторонне  представлены процесс и опыт издания сказок, героических и любовных эпосов, дастанов, айтысов и их вариантов, сохранившихся до наших дней в рукописных фондах, проанализована тектология произведений Абая.

    В 4-й том вошли монографии Ш.К. Сатпаевой «Казахско-европейские литературные связи ХIХ и первой половины ХХ века» и К.Ш. Кереевой-Канафиевой «Русско-казахские литературные отношения (вторая половина ХIХ – первое десятилетие ХХ в.)», являющиеся фундаментальной, классической частью отечественного сравнительного литературоведения. На основе типологического и сравнительного изучения литератур раскрыты основные категории компаративистики (литература путешествий, рецепция, имагология, художественный перевод и т.д.). Ш.К. Сатпаева  исследует разнообразный спектр казахско-европейских литературных связей ХIIIIХ веков и советского периода, материалы зарубежной критики о казахской литературе. К.Ш. Кереева-Канафиева в историко-литературном плане раскрывает содержание и формы русско-казахских литературных отношений, роль и значение художественного перевода, эволюцию и расширение диапазона отражения казахской тематики  в творчестве русских писателей и публицистов ХIХ – начала ХХ веков.

    5-й том состоит из трудов видных ученых, внесших большой вклад в развитие ауэзоведения. В том вошла монография Лейли Мухтаровны Ауэзовой «Исторические основы эпопеи М.О.Ауэзова «Путь Абая» (изданная на казахском языке в 1977 году под названием «М.О.Әуезов творчествосында Қазақстан тарихының проблемалары»). Кроме того, в томе представлена  книга «Белые пятна в мухтароведении» Керимбека Сыздыкова.  

    В 6-й том вошли написанные в 60-70-е годы ХХ века труды Б.Кенжебаева, Х.Суйиншалиева, М.Жолдасбекова, А.Кыраубаевой по древней эпохе истории  казахской литературы. В этих трудах исследованы с научной точки зрения генезис древнего литературного наследия, ареалы его развития и распространения, сюжетно-типологические и художественные особенности.

    7-й том включает в себя монографическое исследование «Казахская литература ХХ века» видного казахского писателя, ученого-литературоведа, академика Академии наук Казахстана Сабита Муканова. В этой книге ученый-литературовед впервые исследовал творчество видных казахских поэтов и писателей начала ХХ века А.Байтурсынова, М.Дулатова, Ж.Аймаутова, М.Жумабаева, Г.Карашева, С.Торайгырова, Б.Кулеева и М.Ауэзова. Автор  объективно оценил их вклад в национальную поэзию. 

    В 8-й том вошли статьи известных отечественных деятелей культуры начала ХХ века: С.Сейфуллина, М.Малдыбаева, М.Дулатулы, С.Садуакасулы, О.Бекова, М.Ауэзова, Ж.Шанина, И.Жансугурова, Г.Тогжанова, Б.Майлина, Т.Жургенова, Г.Мусрепова, Е.Исмаилова, Ш.Хусаинова, Ы.Дуйсенбаева, Н.Н.Львова и В.Л.Мессмана. Впервые в одной книге собраны ценные сведения о становлении национального сценического искусства, его направлениях, драматургии, режиссуре, репертуаре, исполнительском мастерстве.

    В 9-й том вошли научные статьи о литературоведении деятелей Алаша А.Байтурсынулы, А.Бокейхана, Х.Досмухамедулы. В книге представлена обширная информация по истории, теории литературы и устному народному творчеству. 

    В 10-й том вошли статьи и монографии известных ученых Е.Шнейдера, Е.Микульской, А.Жубанова, Н.Б.Нурмухаммедова, И.Рыбаковой, Е.Вандровской, У.Джанибекова, представляющие разные вехи казахского искусствознания. Их труды отражают разные научные направления и специфические жанры искусствознания, разные этапы развития отечественной искусствоведческой мысли. Собранные в хронологическом порядке научные материалы отражают своеобразие искусствоведческих методов и интерпретационных подходов каждого автора и общую динамику развития искусствоведческой науки Казахстана. 

    11-й том включает в себя избранные фольклористические труды М.О.Ауэзова, посвященные как отдельным фольклорным жанрам, так и конкретным эпическим памятникам. В него вошли следующие работы ученого: «Сказки», «Козы Корпеш – Баян сулу», «Кыз Жибек», «Казахское народное творчество и его поэтическая среда», «Казахский эпос и дореволюционный фольклор», «Киргизский героический эпос «Манас», «Создать народный вариант «Манаса». 

    В 12-й том вошли труды выдающегося казахского ученого-географа, этнографа, основоположника казахской фольклористики Ч.Ч. Валиханова, крупнейшего русского тюрколога, «выдающегося представителя академического востоковедения» В.В.Радлова, неутомимого собирателя и исследователя фольклора и этнографии народов Центральной Азии и Сибири, географа и  путешественника  Г.Н.Потанина. Ч.Ч. Валиханов – основоположник казахской фольклористики, автор первых научных исследований и статей по фольклору и этнографии. В.В.Радлов и Г.Н.Потанин не только осуществляли историко-этнографические научные исследования, но и собирали, исследовали и ввели в научный оборот огромные пласты текстового материала по казахскому фольклору, создав фактологическую базу казахской фольклористики. 

    13-й том. «Указатель книг, журнальных и газетных статей и заметок о киргизах» А.Е.Алекторова, изданный в 1900 году в Казани, впервые переиздается в Казахстане в 13-м томе. В «Указателе…» наиболее полно представлены опубликованные в XVIII-XIX вв. на казахском, русском и иностранных языках сведения по истории, экономике, хозяйственной жизни, науке и культуре казахского народа. Он объединяет более 3 000 географических, исторических и эко­номических трудов, очерков, статей, рецензий, откликов с точным ука­занием места публикации, биографическими дан­ными авторов, биографо-библиографическими примечаниями и справками о серийных и периодических изданиях. Аннотации к публикациям в российской печати – своеобразная антология публицистики ХIХ – начала ХХ вв. Труды А.Е.Алекторова по истории, этнографии, фольклору, лингвистике, экономике, просвещению особо ценны сегодня заложенными в них идеями исторической общности славянских и тюркских народов, духовного родства и взаимного интереса.

    14-й том «Ранние предпосылки казахского музыкознания» объединяет научные статьи, очерки и труды о казахской традиционной музыке русских и зарубежных ученых, фольклористов, ориенталистов, этнографов А.Е. Затаевича, В.М.Беляева, Б.В.Асафьева, А.Эйхгорна, А.Бимбоэса, Р.Роллана, А.Янушкевича, Б.Г.Ерзаковича и П.Аравина, освещающих тематическое и жанровое многообразие народного творчества, красоту и своеобразие мелоса.  Русские и зарубежные ученые отмечали в своих исследованиях повседневное функционирование музыки во всех сферах жизнедеятельности народа, раскрывали ее роль в нравственно-воспитательном, образовательном процессах, развитость семейно-бытового, свадебного, ритуального, любовно-лирического и других видов и жанров фольклора. В большинстве трудов особое внимание уделено синкретическому искусству баксы (казахских шаманов), указано на непременное присутствие музыки при исполнении эпических сказаний, выражено восхищение по поводу высокого профессионализма в певческом и инструментальном исполнительстве.

    15-й том «Теория литературы» включает научно-теоретические исследования признанных и авторитетных ученых-теоретиков казахской литературы К.Жумалиева «Теория литературы», академиков НАН РК З.Кабдолова «Литературная система Ахана», «Феномен», «Искусство слова» и З.Ахметова «Теория стиха». Поэтическая образность, соотношение художественной и исторической правды, художественное мастерство, раскрытие человеческих судеб и характеров в казахской литературе, вопросы казахского поэтического языка в аспекте развития казахского литературно-художественного творчества – фундаментальные проблемы издаваемых трудов, комплексно и широко освещаемых литературоведами-теоретиками. На обширном фактическом материале их авторами прослежены общие закономерности языка казахской прозы и поэзии, его образная выразительность, интонационные особенности казахской поэтической речи. 

    16-й том «Фольклор и исследования о литературе» состоит из трудов видных казахских ученых-литературоведов, фольклористов А.Коныратбаева и академика НАН РК Р.Бердибая. Автор более 300 научных статей А.Коныратбаев изучал казахский эпос, поэтическое творчество Абая и Навои, занимался проблемами фольклористики, тюркологии, истории казахской литературы, литературной критики. В том включены главы монографии «Историзм казахского фольклора» и разделы исследования «Романтизм Абая». Проблемам культурного и богатейшего эпического наследия казахского народа, фольклору, теоретическим проблемам казахского романа, исследованию сюжета казахского романа, поэтики и типологии казахского фольклора посвящены труды Р.Бердибая. В  16-й томе публикуются главы монографий «Казахский эпос» (1982) и «Исторический роман» (1997). 

    В 17-й том «Исследования по древнетюркской литературе» вошли научные труды К.Омиралиева, Н.Келимбетова, А.Егеубаева, созданные в 80-90 гг. ХХ века. В книгах всесторонне отражен генезис древних памятников литературы, прослежено их развитие, выявлены регионы распространения, раскрыты сюжетно-типологические и художественные особенности.   К.Омиралиев в монографии «Литературные памятники тюрков VIII-XIIв.в.» (1985) всесторонне анализирует тематические, жанрово-стилистические, языковые особенности литературных памятников VIII-XIIвв. Труды Н.Келимбетова посвящены преемственности художественных традиций древнетюркской литературы и поэзии жырау, раскрытию типологии содержания древнетюркских героических поэм с казахским богатырским эпосом, стилевой схожести. В данный том включен раздел «Связь между древнетюркскими героическими поэмами и казахскими богатырскими эпосами» монографии Н.Келимбетова «Преемственность художественных традиций» (2000). Научные труды А.Егеубаева посвящены анализу  письменных памятников «Диуани лугат-ит-турк», «Хибатул хакайык», «Диуани хикмет». В монографии «Художественная концепция казахской литературы древнего периода» (1999) ученый исследует произведения тюркских народов, дошедшие до нас в устном и письменном виде.

    18-й том. Научные монографии З.А. Ахметова «Роман-эпопея «Путь Абая» Мухтара Ауэзова» и Е.В.Лизуновой «Мастерство Мухтара Ауэзова»  публикуются в 18-ом томе «Художественное мастерство М.О.Ауэзова». Книги, раскрывающие жизненный путь писателя и его творческую лабораторию, написаны ясным и образным языком, оригинальны по композиции. Е.В. Лизунова, выявляя особенности творческого  пути писателя, многогранные аспекты его художественного мастерства, убедительно доказывает, что творчество М.О.Ауэзова – одно из вершин мировой культуры.  М.Ауэзов в культуру и литературу родного народа вошел стремительно и ярко, обладая художественным дарованием необыкновенной силы. Богатство содержания романа-эпопеи «Путь Абая» предопределили, по мнению З.А.Ахметова, глубокое знание ее автором истории, проникновение в суть изображаемых явлений, зоркость зрения прозаика и сила его творческого воображения. Биографические сведения о писателе, объективный анализ романа-эпопеи «Путь Абая» дополнены сопоставлением текстов ранних изданий, черновых вариантов, впервые привлекаемых к анализу для воссоздания наиболее полной картины творческого пути М.О. Ауэзова, подлинного гуманиста и летописца истории родного народа.   

    19-й том. Диалог Востока и Запада оказывает разновекторное и многоаспектное влияние на литературный процесс евразийских государств.  19-й том «Евразийство и диалог литератур» включает монографию Ш.К.Сатпаевой и исследования Г.К.Бельгера, Ш.Р.Елеукенова, Н.С.Ровенского по евразийской тематике. В монографии Ш.К.Сатпаевой «Казахская литература и Восток» (Из истории литературных связей) изучены бытование восточных сюжетов в казахском народном творчестве (дастаны), в поэмах Абая, всесторонне проанализированы наиболее характерные проблемы сравнительного литературоведения - мировые сюжеты, интертекстуальность, рецепция образа «другого», проблемы художественного перевода, литература путешествий и др. Г. Бельгер в очерке-эссе «Гёте и Абай» исследует философско-эстетическое созвучие их мировосприятия и творчества. Тюркская и славянская культуры испокон веков развиваются в тесном общении, сохраняя и свою самобытность. Это прослеживается в статьях  Ш.Р. Елеукенова «Евразийский талисман» и Н.С. Ровенского «Евразийская основа славяно-тюркского дуализма в русской литературе», «Единое русско-казахское поле. О казахских повестях В.И. Даля», авторы которых впервые в историко-литературном аспекте рассматривают проблему евразийства в единстве с психологией творчества. 

    В 20-й том «Литература – зеркало эпохи» вошли исследования известных ученых-литературоведов, докторов филологических наук, профессоров М.Базарбаева и Т.Какишева. С новых исторических позиций авторами книг и статей всесторонне исследованы национальные особенности и традиции казахской поэзии и пути ее развития. М.Базарбаев рассматривает жизнь и творчество Шакарима в контексте эпохи и развития литературы. Обстоятельно и ярко пишет литературовед о лиро-эпических произведениях М.Жумабаева и его художественно-эстетических поисках, о казахской поэзии начала ХХ в. и поэзии К.Аманжолова, литературе периода Великой Отечественной войны. Проблемам традиции и новаторства в казахском литературоведении посвящена его работа «Национальная традиция, содержание и форма». Т.Какишев, раскрывая творческий путь С.Сейфуллина и М.Жумабаева,  впервые вводит в научный оборот архивные документы, факты из периодики и т.д.    

    21-й том составляют избранные труды академика НАН РК С.Кирабаева. В книге собраны новейшие исследования, научные статьи, в которых литературный процесс анализируется с позиций  независимости, раскрывается общественно-политическая, просветительская и литературно-публицистическая деятельность А.Байтурсынова, М.Дулатова, А.Бокейханова. В статьях «Независимость и герои национально-освободительного движения», «Национальная идея в казахском романе 1940-50 гг. и национальный характер», «Национальный дух в казахской советской поэзии», «Национальное воспитание и казахская литература» рассматривается отражение национальной идеи в художественной литературе. В статьях «Абай – классик казахской литературы», «Из истории абаеведческой науки» разносторонне исследовано творчество Абая и некоторые актуальные вопросы современного абаеведения. В широком плане рассмотрены эпохальные проблемы развития литературы, жанровая специфика. Включены литературные портреты «Магжан – поэт национальный», «Султанмахмут Торайгыров», «Спандияр Кубеев», «Жусипбек Аймаутов», «Сакен Сейфуллин», «Сабит Муканов» и др. 

    22-й том «Избранное. Искусствознание Казахстана» включает монографические и обзорные статьи, проблемные, теоретические  и историографические материалы представителей 3-х поколений искусствоведов республики – Ш. Валихана и М. Габитовой, Р. Копбосиновой и Х. Аргынбаева, Б. Байжигитова и Л. Уразбековой, посвященные достижениям и этапам формирования изобразительного искусства  второй половины ХХ века. Труды дают разностороннее представление об этапах истории отечественной живописи, скульптуры, декоративно-прикладного искусства и архитектуры Казахстана. Они своеобразны по стилю, по компаративистским  принципам анализа художественных полотен и скульптурных композиций, декоративного искусства республики, проблемам творческого содружества художников и архитекторов. Статьи публикуются по республиканским и московским изданиям.

    В 23-м томе «Развитие казахского театроведения» опубликованы разделы монографий и статьи первых казахов, получивших высшее театроведческое образование в Москве. Исследования К.Куандыкова, Б.Кундакбайулы, К.Мухамеджанова посвящены вопросам формирования профессионального театра в Казахстане, актуальным проблемам его становления. Особое внимание уделяется вопросам режиссуры и актерского мастерства, драматургии. Работы доктора искусствоведения, посвятившего более 50-ти лет изучению национального театрального искусства,  Б.Кундакбайулы охватывают огромный период: от истоков театра до первого десятилетия ХХIвека. Им проведена большая исследовательская работа по уточнению рождения казахского театра и выявлен вклад в развитие национального театра М.Ауэзова, Ж.Аймауытова и др.  Известный писатель,  драматург и театровед К.Мухамеджанов – один из немногих, кто уделял большое внимание развитию национальной драматургии и воспитанию молодых драматургов. Вопросы развития регионального театра, притока молодежи в зрительный зал были в центре исследовательских работ  театрального критика К.Куандыкова.  

     24-й том. Предлагаемый вниманию читателей том «М.Габдуллин. Исследования по фольклору» включен главный научный труд ученого – учебник по фольклору для студентов высших учебных заведений «Казахское народное устно-поэтическое творчество» («Қазақ халық ауыз әдебиеті»). Работа увидела свет в 1958 г., переиздавалась в 1964, 1974 и 1996 гг.Учебник представляет собой, по существу, первое монографическоеисследование казахского фольклора, в котором жанры и внутрижанровыеразновидности   его   были  рассмотрены   в   совокупности,   системно, комплексно   и   многоуровнево.   Автор   представляет   национальный фольклор как целостный единый организм, возникший в глубокой древности, неразрывно связанный с народными обычаями, обрядами и верованиями, с традиционным укладом жизни и типом хозяйствования, архаическими миропредставлениями наших предков, как историческое явление,   изменяющееся   во   времени   и   обусловленное   конкретно-исторической действительностью.

    В 25-й том «Қазақтың жыраулық поэзиясы» включены научно-исследовательские труды талантливых литературоведов С.Сейфуллина, А.Дербисалина, К.Сыдиыкулы, М.Магауина исследовавших поэзию   казахских жырау XIV-XVIII веков. В исследованиях, созданных отечественными данными учеными в 30-80 годах ХХ века, всесторонно проанализированы идейные и поэтические аспекты исторических песен акынов и жырау в период Казахского ханства.В их числе особенно тщательно рассматриваются произведения Сыпыра жырау, Асан   Кайгы, Казтугана, Шалкииза, Жиембета, Умбетея, Актамберды,Бухар жырау и.т.

    В 26-м томе «Казахская культура и этнография в Российской библиографии ХІХ-ХХ вв.» собраны библиографические указатели известных ученых, представляющие разные сведения по фольклору и этнографии казахского народа. Собранные в хронологическом порядке материалы являются ценным источником для ученых-гуманитариев, преподавателей вузов, студентов и магистрантов. Книга адресована   широкому   кругу   читателей,   представителям культурной   и   научнойобщественности.

    В 27-й том «Русский фольклор и литературные связи России и Казахстана» включены   монография   М.И.Фетисова   «Литературные   связи   России и Казахстана (30-50-е годы XIX века)» и ряд научных статей М.М.Багизбаевой. Предисловия к ее книгам «Фольклор семиреченских казаков», «Русский фольклор Казахстана» и тексты образцов русского фольклора семиреченских казаков. Процесс развития русско-казахских взаимоотношений в области литературы и культуры в первой половине XIX века прослеживается в переиздаваемой монографии М.И.Фетисова на примере творчества А.С.Пушкина, В.А.Ушакова, В.И.Даля, А.Н.Плещеева и взаимоотношений Чокана Валиханова с русскими писателями и учеными. Исследованию   фольклора   русских   жителей   Казахстана,   творчеству   писателя Н.И.Новикова посвящены статьи М.М.Багизбаевой «Фольклор семиреченских казаков», «Свадебный обряд семиреченских казаков», «Русский фольклор Восточного Казахстана», «Об устном творчестве русских поселенцев озера Маркаколь (на материале поселений Урунхайки и Алексеевки Восточно-Казахстанской области)», «Пословицы и поговорки в творчестве Н.И.Новикова», «Идейное содержание пословиц и поговорок в произведениях Н.И.Новикова», «Своеобразие художественного мастерства Н.И.Новикова – писателя».

    28-й том «Абай және әдеби дәстүр» включает в себя исследования видных казахских ученых-литературоведов, доктора филологических наук Муратбека Божеева, члена-корреспондента АН Казахстана, доктора филологических наук, профессора Исхака Дюсенбаева и члена-корреспондента АН Казахстана, доктора филологических наук Ануара Дербисалина. Все они работали в Институте литературы и искусства им. М.О.Ауэзова, внесли большой вклад в исследование истории казахской литературы.

    В 29-й том «Мұхтар Әуезов шығармаларының көркемдік поэтикасы» вошли монографии двух крупных казахских ученых-филологов – Айкына Нуркатова «Мұхтар Әуезов» и Рымгали Нургалиева «Мұхтар Әуезов және Алаш», посвященных исследованию творческого наследия великого казахского писателя, ученого и общественного деятеля Мухтара Омархановича Ауэзова. Крупные   монографии   А.Нуркатова   и   Р.Нургали   по   изучению творческого   наследия   М.Ауэзова   нисколько   не   потеряли   своей актуальности и значимости и явились большим вкладом в историю отечественного ауэзоведения. По новым исследовательским находкам, по глубине научных выводов в процессе работы – эти книги занимают особое место в трудном деле изучения богатейшего творческого и научного наследия великого казахского писателя и ученого Мухтара Омархановича Ауэзова.

    В 30-й том собраны научные труды известных ученых Т.Нуртазина, М.Каратаева, Х.Адибаева. В книге собраны материалы по вопросам изучения отдельных мастеров художественного слова Б.Майлина, И.Жансугурова, М.Ауэзова, Г.Мусрепова. Труды «Бейімбет Майлиннің творчествосы» («Творчество Беимбета Майлина») Т.Нуртазина, «Қазақ поэзиясының құлагері» («Кулагер казахской поэзии») и «Әлемге әйгілі эпопея» («Всемирно известная эпопея») М.Каратаева, «Талант, талғам, тағдыр» («Талант, вкус, судьба») Х.Адибаева по сути являются первыми научными изысканиями по исследованию творчества данных поэтов и писателей. Авторами научных исследований сделана попытка изучить творческое наследие поэтов и писателей всесторонне – начиная с первых художественных шагов до художественных исканий в самых разнообразных жанрах литературы.

    В 31-й том собраны научные труды известных ученых С.Ордалиева, Н.Габдуллина, Н.Нургали. Книга охватывает основные труды ученых по вопросам истории становления и развития казахской драматургии. Материалы отражают высокую степень изученности проблемы жанрового развития национальной драматургии. Дана научно объективная оценка художественному своеобразию отдельных драматических произведений. Монографические исследования, не утратившие актуальности и сегодня, изданы с целью объединить и систематизировать научные знания о казахской драматургии. Данный научный труд пользуется большим спросом в образовательном процессе при изучении поэтики драмы.

    В 32-м томе «Ұлт зиялылары қазақ музыкасы туралы» («Великие деятели Казахстана о музыке») рассматриваются взгляды великих ученых, известных деятелей культуры и композиторов Казахстана на актуальные вопросы и проблемы отечественной музыки, и музыкознания. «Ұлт зиялылары қазақ музыкасы туралы» – несомненный важный вклад, направленный на ознакомление, и пропаганду духовных ценностей казахского народа.Книга представляет собой сборник научных очерков и статей, таких талантливых и гениальных мыслителей Казахстана как Ш.Уалиханова, А.Байтурсынова, С.Торайгырова, М.Ауезова, Қ.Жубанова, С.Муканова, Г.Мусрепова, Е.Брусиловского, А.Жубанова, Л.Хамиди, К.Жумалиева, П.Аравина, С.Кирабаева, К.Кужамьярова, Г.Жубановой, Б.Сарыбаева, Е.Рахмадиева и др. Сборник научных статей, очерков и трудов «Ұлт зиялылары музыка туралы», содержит музыкальную, художественную содержательность данных исследований и затрагивает иные аспекты познания: историю Казахстана, истоки национальных культур, их самобытность и бытование в жизненной и духовной сфере народа. Авторам избранных публикаций присущ яркий талант, широта и глубина мысли, высокая образованность и масштабность замыслов. Все они входят в когорту основоположников, каждый по-своему, особой чертой своего таланта обогатил родную словесность, язык, и духовность. Многогранность их творческого гения – наше бесценное наследие.

    В 33-й том «Избранные труды по театроведению» вошли статьи и разделы книг известных театроведов и ученых-практиков, представляющих развитие театрального искусства второй половины ХХ века, в том числе работы Сарыновой Л.П. «Балетное искусство Казахстана», Богатенковой Л.И. «Современное казахское сценическое искусство», «Театр: поиски и надежды» и «Услышать и понять человека», Всеволодской-Голушкевич О.В. «Баксы ойыны» и Абирова Д.Т. «История казахского танца». Данная книга, являясь логическим продолжением предыдущих двух томов, отражает развитие театроведческой мысли Казахстана 70-90 годов прошлого столетия, взгляд практиков-исследователей на проблемы национальной драмы, русских театров страны, актерское искусство, вопросы хореографического искусства и собственные суждения на происхождение казахского народного танца. Их исследования посвящены разным видам, жанрам и периодам развития театрального искусства, что позволило прочертить общую динамику развития театроведческой науки Казахстана указанного периода.

    В 34-й том «Литературоведение и литературная критика (1960-1990 гг.)» вошли исследования признанных литературоведов и критиков: Мырзабека Дуйсенова, Толегена Токбергенова,   Аскара   Сулейменова,   Сагата   Ашимбаева,   Зейноллы Сериккалиұлы, Сайлаубека Жумабека, Бакытжана Майтанова. В этих трудах рассматривается проблема литературной критики в контексте казахского   литературно-художественного   процесса   1960-90   годов. В этот том вошли самые востребованные классические филологические тексты этого периода. В этих статьях исследуется проблема литературной критики в художественно-эстетическом контексте.

     

    «Ұлы дала тұлғалары»      

    В серии «Ұлы дала тұлғалары» («Личности великой степи»),  издаваемой в рамках целевой программы «Ғылыми қазына», Институтом  изданы книги «Абай», «Жамбыл», «Абылхан Кастеев», «Құрманғазы», «Күләш»

     

        Абай (Ибраһим) Құнанбайұлы. – Алматы: «Әдебиет әлемі»,2013. – 500 б.

          Кітапқа ұлы ақын, ойшыл Абай (Ибраһим) Құнанбайұлы кемеңгер тұлғасы мен ақындық таланты туралы қазақтың белгілі ғалымдары мен қоғам қайраткерлерінің зерттеулері мен мақалалары еніп отыр.

    Книга «Абай» открывается статьей Президента РК Н.А.Назарбаева «Слово об Абае»  к  150-летию великого поэта. Том включает девять разделов: «Биография Абая», «Поэзия Абая», «Поэтическое мастерство Абая», «Слова-назидания Абая», «Абай-хаким», «Духовный мир Абая», «Поэтическая школа Абая», «Язык произведений Абая», «Абай и мировая литература», в которых опубликованы  исследование М.О.Ауэзова «Жизнь и творчество Абая», являющееся первой научной биографией поэта, статьи А.Букейханова, А.Байтурсынова, М.Дулатова,  К.Жубанова, С.Муканова, Г.Мусрепова, К.Мухамедханова, С.Кирабаева, З.Ахметова, Г.Есима и многих других. Завершается том подытоживающей статьей У.Калижанова «Человек-загадка».

     

     

             Қалижанов У.

    ЖАМБЫЛ. – Алматы: «Әдебиет Әлемі», 2013. – 392 бет.

    Жамбыл Жабаев ХІХ ғасырдың екінші жартысында өмірге келіп, бір ғасыр өмір сүрген дала Гомері – жырау, жыршы, айтыскер, қайраткер. Ол қазақ ауыз әдебиетінің ірі өкілі. Жамбыл – айтыстың саяси-әлеуметтік мәнін көтерген дара ақын. Бұл кітапқа «Ғылыми қазына» бағдарламасының «Ұлы дала тұлғалары» сериясы аясында ұлы Жамбылдың ғұмырнамалық және шығармаларының әдеби-көркемдік әлемі туралы зерттеу енгізіліп отыр. Кітап   жасөспірімдерден   бастап   қалың   оқырман   қауымға   арналған. Оқиғалары қызық, тілі тартымды, ғылыми-көпшілікке арналған зерделі дүние.

    Феноменальное и многогранное творчество Жамбыла Жабаева,  уникальный импровизаторский дар, имеющие глубокие корни в народно-поэтическом искусстве и теснейшим образом связанные с жизнью и историей казахского народа, впервые в художественной форме раскрыты и обобщены в книге У.Калижанова «Жамбыл». В произведениях эпического акына, названного Президентом Казахстана Н.А. Назарбаевым ярко и образно «Жырдың қызыл жолбарысы» («Огненный тигр поэзии»), воплощены общечеловеческие духовные ценности.  Изложение материала в научно-популярном издании дается в свободной форме, что позволяет всесторонне раскрыть обаяние личности великого мудреца, акына, жырау и продемонстрировать, как он, будучи представителем устной поэзии, вышел за ее рамки, расширив изобразительные возможности и раздвинув ее границы. Новое издание представляет особую ценность введением в научный оборот редких архивных материалов, неопубликованных ранее; новыми сведениями о жизни и творчестве поэта на основе обобщения крупных научных трудов в области жамбыловедения, иллюстративными материалами.

     

               Ергалиева Р.А., Шарипова Д.С.

    АБЫЛХАН КАСТЕЕВ.– Алматы: «Әдебиет әлемі», – 2014. – 292+24 с.

    Книга из серии «Жизнь замечательных людей» посвящена жизни и творчеству основоположника национальной школы изобразительного искусства Казахстана, незаурядной личности, талантливому художнику – Абылхану Кастееву. Книга включает две основные главы, где исследуются главные вехи творчества Абылхана Кастеева, раскрываются особенности его личности и судьбы. Также вниманию читателя представлена краткая подборка выдержек из хрестоматийных материалов о Кастееве – художнике и человеке.

    Данная книга будет интересна и полезна всем интересующимся культурой Казахстана ХХ века, специалистам гуманитарного профиля, историкам, искусствоведам, культурологам, представителям творческих профессий, а также школьникам, студентам и самому широкому кругу читателей.

     

             Жұбанов А.К., Күзембай С.Ә, Сахарбаева К.С..

    Құрманғазы. – Алматы, «Әдебиет Әлемі», 2014. – 308 бет.

    Бұл кітап қазақ халқының кемеңгер перзенті, классик күйшісі, асқан шебер орындаушы, тұнба музыкант, ұлтымыздың ұлы мақтанышы, күй атасы – Құрманғазы Сағырбайұлының өмірі мен шығармашылығына арналады.

    Еңбектің бірінші тарауына марқұм академик А.Жұбановтың Құрманғазы баба туралы жазған өмірбаяндық зерттеуі беріліп отыр. Екінші тарауда ҚР ҰҒА мүше-корреспонденті, өнертану ғылымдарының докторы, профессор С.Ә.Күзембайдың мақалалары мен Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері К.С.Сахарбаеваның «Қазақ күй өнері және кемеңгер Құрманғазы» тақырыбындағы еңбектері ұсынылды. Кітапта сирек басылымдар мен мерзімдік жарияланымдар жаңаша көзқараспен сарапталып, тың деректер жүйеленді.

    Бұл еңбек ғылым, білім саласындағы мамандарға және жалпы көпшілік қауымға арналады.

            Мұқан А., Ләтиева С., Бегімбетова Ғ.

             КҮЛӘШ. – Алматы: «Әдебиет әлемі», 2014. – 364+16 б.

    Күләш Байсейітова ХХ ғасырдағы қазақ халқының мақтан тұтқан талантты әнші-орындаушы, актрисасы. Ұлттық сахна өнерінің күрделі жанры драма, опера сахнасында елеулі жетістіктерге жетіп қазақ өнерінің атын бүкілодақтық аренаға алып шыққан бірегей өнерпазы.

    Бұл кітапқа «Ғылыми қазына» бағдарламасының «Ұлы дала тұлғалары» сериясы аясында көзінің тірісінде «қазақ Бұлбұлы» атанған Күләш Байсейітованың ғұмырнамалық және шығармашылық келбеті, сахнада сомдаған образдарының көркемдік келбеті туралы зерттеулер енгізіліп отыр.

    Кітап жасөспірімдерден бастап қалың оқырман қауымға, ғылыми-көпшілікке арналған зерделі дүние.

     

     


        Қалижанов У. Ойкөз: Әдеби зерттеулер мен портреттер. – Алматы: «Тау-самал» баспасы, 2012. – 424 б.

    Филология ғылымдарының докторы, Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген қайраткері Уәлихан Қалижановтың «Ойкөз» жинағына әдеби зерттеулері мен әдеби портреттері енгізілген. Кітапта қазақ әдебиеті тарихының күнгейі мен көлеңкесі, тарихи тұлғалар туралы тың деректер ғылыми айналымға қосылып отыр.

    Қазақ әдебиетінің классиктері мен соңғы буын өкілдерінің ұлттық құндылықтарға құрылған әңгімелері талданады. Ғалым әрі жазушы-публицист ретінде заман мен уақыт, қазақ тарихында қалған ұлтымыздың ұлы тұлғалары туралы ғылыми-танымдық эсселері көркемдігімен,  соны деректерімен оқырманды баурап алады.

    Кітап әдебиеттанушы ғалымдарға, сондай-ақ әдебиет сүйер көпшілік қауымға арналған.

     

     

                                                                       

         Қалиева А. Көркем әдебиет: шығармашылық тұлға және психологизм. Монография.  – Алматы: Сейітжанова ИП, 2012. – 200 б.

     Кітап көркем психологизмнің өнер адамын сомдаудағы белсенді амал-тәсілдерін зерделеуге арналған. Қазақ әдебиетіндегі Мұхтар Әуезов бейнесі негізінде тарихи әрі шығармашылық тұлғаны бейнелеудің өзіндік ерекшеліктері, деректілік және психологизм, түптұлға мен жанр арақатынасы мәселелері жан-жақты қарастырылған. Сонымен бірге М.Әуезов пен И.Буниннің көркем туындылары мысалында автор шығармашылық тұлғасының көрініс табуы, автобиографизм, псевдобиографизм, лиризм және психологизм сияқты мәнді аспектілері бойынша да теориялық талдаулар жүргізілген. Зерттеу еңбегі шығармашылық тұлға категориясына байланысты пәнаралық мол мағлұматтарды қамтиды.

    Монография ЖОО-ның филолог студенттеріне, магистранттар мен PhD докторанттарға, оқытушылар мен әдебиеттанушыларға және жалпы әдебиетсүйер қауымға арналады.

     

     

     

    Шөмішбай Сариев. Қазақ лирикасы: көркемдік ізденістер және ұлт тәуелсіздігі.Ғылыми зерттеулерсын мақалалар.

    – Алматы: «Тау-Самал» баспасы, 2012. – 336 бет.

     Бұл ғылыми еңбекте 1960-70-ші жылдардағы Қазақ лирикасы, Мұхтар Әуезов: «Жыл келгендей жаңалық сеземіз» деп бағалаған лирик ақындар Тұманбай Молдағалиев, Сағи Жиенбаев, Қадыр Мырзалиев ЖұмекенНәжімеденов және де Мұқағали Мақатаев, Төлеген Айбергеновсынды ақындардың шығармашылығын зерттеп ғылыми айналымға ендірген. Сонымен қатар Тәуелсіздік кезеңдегі ақындардың лирикалары талданып, дәуіріне лайық ғылыми баға берілген.

    Кітапқа енген ғылыми еңбектердің бәрі дерлік кезінде ғылымижинақтарда, баспасөз беттерінде жарияланған зерттеу еңбектері

     

     

     

     

      Корабай С.С.Казахская сатира начала XX века: Монография.

      Алматы: ИД «Жибекжолы», 2012. – 132 с.

     В настоящем исследовании дана попытка диалектически рассмотреть проблемы сатиры в казахской литературе начала XX века. Автор в историко-литературном и типологическом планах исследуетразвитие сатиры и юмора в произведениях видныхпредставителей поэтической школы Абая, а также продолжателей сатирической традиции Абая М.-Ж. Копеева, Г. Карашева, А. Байтурсынова, М. Дулатова, С. Торайгырова и др., обобщает опыт их сатирического отражения действительности.

     

     

     


     

    Тәуелсіздік кезеңінде жарияланған көркем шығармалардың текстологиясы. – Алматы: "Тіл" оқу-әдістемелік орталығының баспасы, 2012. –184 бет.

     Ұжымдық монографияда тәуелсіздік кезеңінде жарық көрген қоғамдық маңызы зор әр түрлі типтегі фольклор және әдебиет шығармаларының басылымдарына мәтінтанулықталдаулар жүргізіліп, эдициялық текстология қағидаларының сақталу-сақталмауы зерттеу нысанына алынды; ғылыми басылымды дайындаудың негізгі қағидалары мен шарттары ұсынылды.

    Басылым филологтарға, кітап дайындаушы мамандарға, жоғары оқу орындарыныңстуденттеріне, жалпы оқырман қауымға арналған.

     

     

     

     

      Қосан С. Балқы Базар жырау (ақындық дәстүр, жанр, поэтика). Монография.  – Алматы: Сейітжанова ИП, 2012. – 200 б.

    Зерттеу еңбекте XIX ғасырдың екінші жартысында өмір сүрген аса талантты қазақ ақыны әрі Бұхардан соңғы  жыраулық поэзияның санаулы саңлақтарының бірі, Сыр сүлейлерінің ардақты ұстазы Балқы Базар Оңдасұлының өмірі мен шығармашылығы ғылыми тұрғыдан алғаш рет қарастырылып отыр.Монографияда айтулы жыр жүйрігінің өнер өлкесіндегі ұстаздарыүзеңгілестері мен шәкірттері хақында тың деректер келтірілген, жырау туындыларының жанрлық, стильдік сипаттарымен қатар мәтіндік ерекшеліктері де кеңінен қамтылған. Кітаптың тілі жатық, дереккөздері бай. 

    Ғылыми еңбек әдебиеттанушы, ғалымдарға, ЖОО филология факультеттерінің студенттері мен магистранттарға, сондай-ақ Балқы Базар мұрасын қадірлейтін барша қазақ оқырманына арналады.

     

     

     

    Жыраулар поэзиясындағы тәуелсіздік сарындары/ Жауаптышығарушысы: Б.С.Тоекина. – Алматы: «Тіл» оқу-әдістемелікорталығының баспасы, 2012. – 408 бет.

      «Жыраулар поэзиясындағы тәуелсіздік сарындары» атты ұжымдық монографияда ежелгі сақ-ғұн, Орта ғасыр дәуірлерінен  бергі әдеби жәдігерлер мен Қазақ хандығы тұсындағы жыр-толғаулардағы ерлік сарындары, ел мен жерді қорғау, кісілік пенар-намысұлт-азаттықтақырыптарыжан-жақты зерттелген. Кітап көпшілік оқырманға, студенттерге, магистрлерге, докторанттарға және әдебиеттанушы қауымға арналған. 

     

     

      

     


        Тәуелсіздік және фольклор.  – Алматы: "Тіл" оқу-әдістемелік орталығының баспасы, 2012. – 400 бет.

     Тәуелсіздік идеясының тарихи тамырын тереңнен қарастыратын бұл ұжымдық монографияда қазақ халқының ру-тайпалық қоғам кезіндегі және жеке мемлекет болып өмір сүрген дәуіріндегі, сондай-ақ басқа жұртқа бодан болған тұсындағы ел бірлігі мен жер тұтастығы, жалпы егемендікті сақтау үшін жүргізген күресін бейнелейтін фольклор үлгілері зерттеледі. Халықтың азаттық, бостандық, тәуелсіздік жайлы түрлі тарихи дәуірге тән көзқарастары әр алуан фольклорлық туындылар мен жанрлар негізінде қарастырылып, жан-жақты ашылады.

    Кітап фольклортанушыларға, әдебиеттанушыларға және халқымыздың рухани мәдениетін сүйетін һәм оның тәуелсіздік жолындағы күрес тарихын терең білгісі келетін жалпы қауымға арналады.

     

     

     

    Нургали К.Р., Ананьева С.В., Бейсенбаева А.С.  Николай Ровенский: критик, литературовед. – Астана, 2012. – 181 

     Разнообразное по жанру и богатое по тематике и проблематике литературно-критическое наследие Н. Ровенского, его идейно-эстетическая
    программа – в центре внимания авторов книги. Критика как искусство интерпретации занимает в трудах Н. Ровенского определяющее место. Ее
    главные черты – содержательность, открыто заявленная гражданская позиция, искренность, активность познающей мысли. Литературоведческое и критическое наследие Н. Ровенского является закономерным звеном в истории литературы Казахстана и критики второй половины XX века.

    Книга адресована филологам-литературоведам, специалистам гуманитариям и широкому кругу читателей.

     

     

     

     

     

    ШӘРІПОВ Ә.   ӘДЕБИЕТТІҢ СЫРЛЫ ӘЛЕМІ: таңдамалы зерттеулер.  – Алматы: «Құс Жолы» 2012. – 384 бет.

    Жинаққа филология ғылымдарының докторы Әди Шәріповтің таңдаулы зерттеулері еніп отыр. Ғалым зерттеуіне негіз болған ұлт әдебиетінің көрнекті өкілдерінің өмірі мен шығармашылығы туралы портреттік тараулар XX ғасырдың екінші жартысындағы қазақ әдебиеттану ғылымына қосылған үлес болып табылмақ. Жамбыл Жабаев, Мұхтар Әуезов, Сәбит Мұқанов, Жұмағали Саин, Сырбай Мәуленов туралы монографиялық зерттеулері қай дәуірде де өз құнын жоғалтпайтыны анық. Солардың ішінде Жұмағали Саин мен Сырбай Мәуленовтың әр дәуірде жазған шығармалары түгел қамтылып, көркемдік-эстетикалық қасиеттері жан-жақты зерттеліп, талдаулар жасалып, ақындардың өмірі мен шығармашылығының портреті жасалған.

    Кітап әдебиеттанушы ғалымдар мен ізденушілер, аспиранттар мен жоғары оқу орындарының студенттеріне және ұлт әдебиеті мен тарихын білгісі келетін әдебиет сүйер қауымға арналған.

     

     

     

     

     

    Майтанов Б. Тәуелсіздік – күрес мұраты: зерттеулер мен мақалалар

     

       (60 жылдық мерейтойына арналған)

         – Алматы: «Құс жолы», 2012. – 490 бет.

     

     

    Еңбекке Б.Майтановтың соңғы жылдарда жазылған ғылыми зерттеулері енгізіліп отыр. Кітаптың алғашқы бөлімінде әдебиеттанушы ғалымның Абай және Мұхтар Әуезов шығармалары төңірегіндегі жаңашыл көзқарастағы тың зерттеулері, естелік мақалалары топтастырылып берілген. Екінші бөлім жекелеген қаламгерлер шығармашылығы негізінде бүгінгі қазақ прозасының көркемдік деңгейін зерделейтін ғылыми мақалаларды қамтиды. Кітаптың үшінші бөлімінде ұлттық поэзияның беталыс-бағдары жоніндегі толымды ғылыми пайымдар орын алған. Зерделі ғалымдар, білікті ұстаздар жайлы естелік, эссе, шығармашылық портрет жанрларындағы автордың соңғы уақытта жазылған өзекжарды ой- толғамдары еңбектің соңғы бөлімінде жинақталып беріліп отыр.

    Еңбек әдебиеттанушы ғалымдар мен оқытушыларға, филолог студенттер мен магистранттарға, докторанттарға және әдебиетсүйер жалпы оқырман қауымға арналады.

     

     

    «Бағыбек Құндақбайұлы  және бүгінгі өнертанудың өзекті мәселелері» атты халықаралық ғылыми-теориялық конференция материалдары.

    – Алматы: «ҚұсЖолы» 2012. – 276 бет.

     

    Жинақта көрнекті театртанушы, өнертану ғылымдарының докторы, профессор Бағыбек Құндақбайұлының 85 жасқа толуына арналған Халықаралық ғылыми-теориялық конференция материалдары енгізілді. Мұнда Қазақстанның, Өзбекстанның белгілі театртанушы-ғалымдарының баяндамалары орын алды. 

    Конференция материалдары театртанушы және әдебиеттанушы ғалымдарға, жоғарғы оқу орындарының оқытушылары мен студенттеріне, докторанттар мен магистранттарға, жалпы сахна өнеріне қызығушылық білдіруші қауымға арналған.

     

     

     

     

     

     

             Қазақ қолжазбаларының ғылыми сипаттамасы. 9-кітап.  – Алматы: «Тіл» баспасы, 2012.  – 360 бет.

     

    Еңбекте ХІV-ХІХ ғасырларда Алтын Орда, Ноғайлы және Қазақ хандықтарының мемлекеттік тұтастығын қорғаған тарихи тұлғалар мен сыртқы жауларға қарсы күрестерде танылып, халық жадында сақталған батырларға қатысты жырлардың қолжазбалары қамтылған.

    Жинақ фольклортанушы, әдебиеттанушы ғалымдарға, жоғары оқу орындарындағы филология факультеттерінің студенттеріне, магистрлер мен РҺD докторанттарына арналған.

     

     

     

     

     

     

     

     

    Қазақ әдебиетінің Бас сардары, ғалым-ұстаз:

    С. С. Қирабаевтың 85 жылдық мерейтойына арналған ғылыми, әдеби-танымдық мақалалар жинағы.

    Құрастырғандар: филол. ғ.д., проф Т.С. Тебегенов,

    филол. ғ.д., проф Б. Әбдіғазиұлы.

     

    Алматы: «Құс жолы», 2012 - 480 б.

    Жинақта қазақ әдебиеттану ғылымының аса көрнекті кайраткері, ҚР ҰҒА-ның академигі, филология ғылымдарының докторы, профессор, ғалым-ұстаз, сардар сыншы Серік Смайылұлы Қирабаевтың 85 жылдық мерейтойына арналып, шығармашылығына байланысты әр жылдары ғылыми жинақтарда. журналдарда, газеттерде жарық көрген мақалалар іріктеліп топтастырылған.

    Кітап орта мектеп, арнаулы орта, жоғары оқу орындары ұстаздарына, ғылыми-зерттеу мекемелерінің қызметкерлеріне, студенттерге, магистранттарға, РҺD докторанттарына. сонымен бірге филология ғылымы саласындағы мамандарға, жалпы оқырмандарға арналған.

     

     

     

     

    Күзембай С.Ә.

    Ұлттық музыкатану ғылымының өзекті мәселелері:

    таңдамалы зерттеулер мен мақалалар 

    (75-жылдық мерейтойына арналған).

     

    Алматы: «Құс жолы», 2012. 

                 408+16 түрлі-түсті фотосуретті жапсырма бет.

     

     

     

     

    Белгілі отандық музыкатанушы, өнертану докторы, профессор Сара Әділгерейқызы Күзембайдың 75 жылдық мерейтойына арналған бұл жинақка шет ел ғалымдары мен қазақтың көрнекгі мәдениет өкілдерінің кұттықтаулары мен лебіздері топтастырылып отыр. Сонымен қатар ғалымның әр жылдары жарық көрген таңдаулы зерттемелері мен кұнды ғылыми очерктері енді. Кітап музыка зерттеуші мамандарға, мәдениеттанушыларға, этнографтарға, жоғарғы оқу орындарының студенттеріне және жалпы оқырман кауымға арналады.

     

     

     

     

    ТӘУЕЛСІЗДІК ЖЫЛДАРЫНДАҒЫ ӘДЕБИЕТ ПЕН ӨНЕРДІҢ ДАМУ ҮРДІСІ ЖӘНЕ БОЛАШАҒЫ 

     

    Алматы: ИД "CREDOS", 2011. - 456 бет. 

     

     

     

     

     

    Жинақта Қазақстан Республикасы. Тәуелсіздігінің 20 жылдығына орай өткізілген халықаралық ғылыми-теориялық конференцияның материалдары топтастырылған. Кітаптан отандық және бірқатар шетелдік ғалымдардың казіргі әдебиеттанудың, фольклористика мен өнертанудың келелі мәселелерін талдау мен зерттеуге арналған теориялық мақалаларымен танысуға болады.

     

     

     

     

     

     

     

    ҚАЗІРГІ ҚАЗАҚ ӘДЕБИЕТТАНУЫНДАҒЫ ТӘУЕЛСІЗДІК ИДЕЯСЫ 

    Алматы: «Тіл» оқу-әдістемелік орталығы, 2011. - 528 бет. 

     

     

     

     

     

      «Қазіргі қазақ әдебиеттануындағы Тәуелсіздік идеясы» атты ғылыми ұжымдық монографияда тұңғыш рет Тәуелсіздік және Алаш әдебиеттануы, совет әдебиеттануындағы азаматтық-отаншылдық концепт, қазіргі абайтанудағы ұлттық рух, қазақ әдебиеті тарихы туралы еңбектердегі ұлттық идея, Тәуелсіздік пен тарихи шындықтың қазіргі әдеби сындағы зерттелуі және қазіргі әдебиеттанудағы теориялық ізденістер сараланып, жаңаша зерделенді.

      Кітап жоғары оқу орындарының оқытушылары мен студенттерге, ұлт әдебиеті мен тарихын қадірлейтін жалпы оқырманға арналған.

     

     

     

     

     

     

    ХХ ҒАСЫР ӘДЕБИЕТІНДЕГІ ТӘУЕЛСІЗДІК ИДЕЯСЫНЫҢ КӨРКЕМ ШЕШІМІ

     

    Алматы: Арда, 2011.- 608 бет.

     

     

     

     

     

     

     

    Ұжымдык монографияда XX ғасыр қазақ әдебиетіндегі тәуелсіздік идеясының көркем шешімі қарастырылған. Зерттеушілер өткен ғасыр әдебиетіндегі көркемдік құбылыстарды жіті бақылай отырып, ұлттық әдебиеттің ғасыр басындағы, кеңестік дәуір тұсындағы және еліміз егемендік алған алғашқы он жыл ішіндегі бет алысын бағамдау арқылы азаттық, тәуелсіздік жолындағы күрестерді бейнелеген шығармалар жөнінде пайымдаулар ұсынған. Көркем әдебиеттің халық өмірімен бірлікте дамитындығы ұлттық әдебиеттегі тәуелсіздік, азаттық идеясы негізінде тұжырымдалған.

       Ұжымдык монография жоғары оқу орындарының студенттеріне, магистранттар мен докторанттарға, окытушылар мен әдебиеттанушы ғалымдарға және жалпы әдебиет сүйер көпшілікке арналған.

     

     

     

     

     

    ИНТЕГРАЦИОННЫЕ ПРОЦЕССЫ

    И КАЗАХСКАЯ ЛИТЕРАТУРА

     

     

     

    Алматы: Арда, 2011. — 256 с.

     

     

     

     

     

     

    На примере расширяющихся международных контактов в области литературы исследованы актуальные проблемы современной компаративистики. Дана широкая картина развития новой казахской литературы. Обобщены зарубежная рецепция казахской литературы, отражение темы Казахстана в мировом литературном процессе, компаративистская парадигма казахско-арабских литературных контактов. За период Независимости поэзия великого Абая переведена на немецкий, корейский и белорусский языки, что представляет особый интерес в аспекте сравнительного литературоведения. Онтологически переосмыслены художественные достижения, эволюционные этапы развития казахской литературы и современная литературная критика в Китае.

    Книга адресована филологам-литературоведам, специалистам гуманитарных наук и широкому кругу читателей.

     

     

     

     

     

     

    М. ӘУЕЗОВ ШЫҒАРМАШЫЛЫҒЫНДАҒЫ ТӘУЕЛСІЗДІК ИДЕЯСЫ

    Алматы, «SignetРгіnt»2011 – 432 бет

     

     

     

     

     

       Бұл кітапта қазақ әдебиетінің классигі, драматург-жазушы М. Әуезовтің көркем туындыларындағы ұлттық идея, тәуелсіздік тақырыбы тарихи жағдай, қоғамдық оқиғаларға қатысты ғылыми тұрғыда сараптала отырып талдап көрсетілді. Тәуелсіздік жайындағы көркем шығармаларымен бірге қаламгердің әдебиет жайындағы зерттеу мақалалары мен түрлі мәселелерге арналған баспасөз бетіндегі пікірлері өз құндылығы жөнінен бүгінгі күнмен үндес екендігіне назар аударылды. Зерттеу еңбектегі келтірілген дерек, талдаулар суреткердің қоғамдық көзқарасы мен шығармашылық бейнесін, өзіндік шеберлік қырларын таныта түседі. Ұжымдық монографияда осы тақырыптың бейнеленуі қаламгердің прозалық, драмалық шығармаларымен бірге ғылыми еңбектерін саралай отырып қарастырылды. Әр тарапта зертгелген мақалалар үш бөлімге топтастырылып берілді.

     

       Кітап әдебиет зерттеушілеріне, жоғарғы оқу орнында оқитын студенттерге және жалпы әдебиет сүйер ғылыми көпшілікке арналған.

     

      

     

     

     

    ТӘУЕЛСІЗДІК ЖӘНЕ АБАЙ МҰРАСЫ:

    респуб. ғыл.-теор. конф. материалдары / Құраст. филол. ғ. к. Д.Мұхамадиев.

    Алматы: ИД "СREDOS", 2011.-243 бет.

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    Жинаққа 2011 жылдың 26 мамырында М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты Қазақстан Республикасы тәуелсіздігінің 20 жылдыгына орай ұйымдастырған "Тәуелсіздік және Абай мұрасы" атты республикалық ғылыми-теориялық конференция материалдары енгізілді.

     

     

     

     

     

     

    Қирабаев С.

    ҰЛТ ТӘУЕЛСІЗДІГІ ЖӘНЕ ҚАЗАҚ ӘДЕБИЕТІ: 

    Әдебиеттік зерттеулер, сын мақалалар, естеліктер

     

    Алматы: «Жібек жолы» БҮ, 2011.-596 бет.

     

     

     

    КітапҚазақстанТәуелсіздігінің 20 жылдығынаарналғанМұндасаналығұмырынәдебиеттануғылымынаарнағанбелгіліәдебиетзерттеуші-ғалымсыншыМемлекеттіксыйлықтыңлауреатыакадемикСерікҚирабаевтыңсоңғыжылдарыжазылғанеңбектерітоптастырылғанАвторқазақәдебиетінебүгінгікүнтұрғысынанбағабереотырыпұлттәуелсіздігібостандығыегемендігітуралыой қозғайдыҒалымзерттеулеріұлттықәдебиеттанудыңтабысыретіндетанылсасынмақалаларықазіргіәдебисынныңбағытынайқындайды.

    КітаптөртбөлімнентұрадыБіріншібөлімдеЕлбасыАстанатуралытолғамдартоптастырылыпекіншібөлімдеәдебиеттанушылықзерттеулерберілгенҮшіншібөлімніңмазмұнығалымныңсынмақалаларыменашылсатөртіншібөлімдезамандастарытуралыестеліктерұсынылған.

    Жинақәдебиеттанушығалымдарменқазақәдебиетіпәнініңмұғалімдерінеаспиранттарменмагистранттарғафилологияфакультетініңстуденттеріменжоғарысыныпоқушыларынасондай-ақ әдебиетсүйеркөпшілікқауымғаарналған.

     




     

     

    ТӘУЕЛСІЗДІК ИДЕЯСЫ  ЖӘНЕ ТЕАТР ӨНЕРІ

     

     

    Алматы: Ргіnt Ехргеss, 2011. - 416 бет., 16 ж. б.

     

     

     

     

     

     

     

    Оқырман назарына ұсынылып отырған бұл ұжымдық монография қазақ театр өнеріндегі тәуелсіздік идеясы мәселелеріне арналған. Театр өнеріндегі елеулі туындыларда халықтың, мемлекеттің өзіндік қайталанбас жолын табуға, азаттығын баянды етуге ұмтылған ізденістері мен идеялық көзқарастарын республиканың театртанушы ғалымдары жан-жақты зерделеп ой елегінен өткізеді. Қазақстан Республикасы тәуелсіздігінің 20 жылдық мерейтойы қарсаңында қолға алынған бұл өзекті тақырып пен көтерілген мәселе келешекте де жалғасын табады деп білеміз.

    Кітап театртану, мәдениеттану саласының мамандарына, қазақ өнерінің тарихы мен теориялық мәселелерін оқып үйренетін жоғары оқу орындарының магистранттары мен студенттеріне және жалпы оқырман жұртшылықка арналған.

     

     

     

     

     

     

    ДӘСТҮРЛІ МУЗЫКА МЕН КОМПОЗИТОРЛЫҚ ШЫҒАРМАШЫЛЫҚТАҒЫ ТӘУЕЛСІЗДІК ИДЕЯСЫ

     

     

     

    Алматы: «Print Express», 2011.-564 б.

     

     

     

     

     

     

     

     

    Ғылыми монографияда қазақтың дәстүрлі ән, күй және жыр өнеріндегі, сонымен қатар, XX ғасырда пайда болған еуропалық үлгідегі композиторлық жазба шығармашылықтағы тәуелсіздік идеясының бейнеленуі жан-жақты тарихи-теориялық тұрғыдан қарастырылады. Орыс және қазақ тілінде жазылған көлемді еңбекте аталмыш мазмұндағы туындылар зерттеу нысанына айналған. Бұл күрделі және өзекті мәселелерді саралау барысында жұмыс екі бөлімге жіктеліп. оның біріншісінде –дәстүрлі музыка түрлері — эпос, дәстүрлі ән, күй өнерлерінде, ал екіншісінде кәсіби жазба мәдениетінің негізгі жанрларындағы (опера, симфония, кантата, оратория) шығармалар талданып, ондағы азаттық идеясының тарихи оқиғалармен байланыста әрі қандай ерекше сипаттағы мәнерлеу әдістерімен бейнеленгені сарапталған.

    Басылым өнертанушы, мәдениеттанушы және этнограф мамандарға, музыкалық және педагогикалық жоғары және орта оқу орындарының студенттері, магистрант, докторанттарына, сондай-ақ ұлттық енердің тарихи және теориялық негіздеріне қызығушылық білдіретін оқырмандарға арналған.

    Search